Μια γέφυρα Χριστιανισμού Κρήτη Αρμενία ενώνει και τ’ Άγιο Μύρο ιερούς δεσμούς καθιερώνει

Ο Παττακομανώλης με τους Κουρήτες του στην τελετή του Αγίου Μύρου στην Αρμενία

Στις αρχές του 2015 η Ελληνική κυβέρνηση έλαβε αίτημα από τον Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων κ.κ. Karekin II για την χορήγηση 300 λίτρων ελαιολάδου, προκειμένου αυτά να χρησιμοποιηθούν στην τελετή του Αγίου Μύρου, η οποία έχει μεγάλη σπουδαιότητα για την Αρμένικη Εκκλησία και πραγματοποιείται κάθε 7 χρόνια.

Κατά την τελετή παρασκευάζεται από έλαιο το Άγιο Μύρο και αποστέλλεται στην ανά τον κόσμο Αρμένικη Διασπορά για την τέλεση μυστηρίων. Η χώρα μας είχε προσφέρει το λάδι τις προηγούμενες χρονιές 2008, και 2001.
Λόγω του ότι το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος καθυστερούσε στην εύρεση του απαιτούμενου ελαιόλαδου, η Ελληνική πρεσβεία στη Αρμενία απευθύνθηκε στον πρόεδρο του Λαογραφικού Ομίλου Κουρήτες κ. Μανώλη Παττακό.
Ο Παττακομανώλης, γνωρίζοντας του ιστορικούς δεσμούς Κρήτης –   Ελλάδας και Αρμενίας, με χαρά δέχτηκε να προμηθεύσει την Εκκλησία  της Αρμενίας με την απαραίτητη ποσότητα ελαιόλαδου η οποία θα αποτελούσε προσφορά της οικογένειάς του από το χωριό του το Χρωμοναστήρι Ρεθύμνου. Το λάδι αυτό προέρχεται από ελαιοπαραγωγούς του χωριού του και παρασκευάστηκε στο ελαιοτριβείο των αγαπημένων του συγχωριανών και κουμπάρων του, Μιχαήλ και Νικολάου Κοτζαμπασάκη.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι το 961 μ.Χ., όταν ο Στρατηγός του Βυζαντίου Νικηφόρος Φωκάς απελευθέρωσε την Κρήτη από τους Σαρακηνούς, οι δυνατοί του πολεμιστές ήταν Αρμένιοι και Πόντιοι και προς τιμήν των σπουδαίων του στρατιωτών υπάρχουν στην Κρήτη 3 χωριά με την ονομασία Αρμένοι (Αρμένοι Ρεθύμνου, Αρμένοι Αποκορώνου και Αρμένοι Λασιθίου). Επίσης, τα χωριά κοντά στους Αρμένους Ρεθύμνου, Φωτεινός και Σωματάς, έχουν πάρει τιμητικά τα ονόματα των Στρατηγών του Νικηφόρου Φωκά, ο οποίος μετέπειτα έγινε αυτοκράτορας του Βυζαντίου.
Περί τα τέλη Ιουλίου, ο Παττακομανώλης έλαβε τιμητική πρόσκληση από τον Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων κ.κ. Karekin II, να επισκεφθεί την Αρμενία και να παρευρεθεί στην τελετή του Αγίου Μύρου, την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015.
Ο Παττακομανώλης αποδέχτηκε την πρόσκληση και στις 23 Σεπτεμβρίου 2015, αναχώρησε για την Αρμενία μαζί με την γυναίκα του Μαρίνα, τους δυο τους γιούς Νίκο και Γιώργη και εμένα.
Μετά από πτήση 2 ωρών και 45 λεπτών, το αεροπλάνο της Aegean προσγειώθηκε στην πρωτεύουσα της Αρμενίας, στο Ερεβάν. Μαζί μας ταξίδεψε και η σύζυγος του Έλληνα πρέσβη στην Αρμενία, κ. Ανδρομάχη Μέτζελου-Τάγη.
Μας υποδέχτηκαν θερμά εκπρόσωποι του Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων και μας οδήγησαν στο ξενοδοχείο που επρόκειτο να διαμείνουμε, στο κέντρο της πόλης, κοντά στο κτίριο του Αρμενικού κοινοβουλίου. Την επόμενη μέρα είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε την πρωτεύουσα της Αρμενίας με τα καλαίσθητα κτίρια, κτισμένα με την μοναδική ντόπια κόκκινη, πορτοκαλί, μαύρη πέτρα. Την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2015, ο οδηγός της πρεσβείας μας με εντολή  του Έλληνα πρέσβη, μας οδήγησε στο φημισμένο Μουσείο Mata Mataran, όπου είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε τα χιλιάδες παγκόσμια ιστορικά χειρόγραφα. Το ίδιο βράδυ, είχαμε επίσημη πρόσκληση σε δείπνο από τον πρέσβη μας κ. Ιωάννη Τάγη και την γυναίκα του κ. Ανδρομάχη Μέτζελου-Τάγη. Ήταν μια βραδιά θερμής Ελληνικής φιλοξενίας που μας έκανε να αισθανθούμε σαν στο σπίτι μας. Ο Παττακομανώλης πρόσφερε στον πρέσβη μας κ. Ιωάννη Τάγη ιδιαίτερο μαχαίρι μέσα σε καλαίσθητο κασελάκι, δώρα που φτιάχνονται μόνο για τους Κουρήτες. Επίσης πρόσφερε το επετειακό φωτογραφικό άλμπουμ για τα 20 χρόνια του Ομίλου, καθώς και cd με Κρητικά κλασικά τραγούδια του επιτίμου μέλους του Ομίλου μας κ. Χαράλαμπου Γαργανουράκη.
Την επόμενη μέρα, ο πρέσβης μας μαζί με την σύζυγο του και τον υπάλληλο της πρεσβείας κ. Γιώργο Παπαδόπουλο, μας γνώρισαν τον σπουδαιότερο Αρχαιοελληνικό ναό στο Garni, όπου βρίσκεται και Ελληνική επιγραφή της ελληνιστικής περιόδου του 2ου μ.Χ αιώνα. Απολαύσαμε την φύση της Αρμενίας και είδαμε από μακριά το ιστορικό βουνό Ararat, όπου σύμφωνα με την παράδοση κάθισε η κιβωτός του Νώε. Στην συνέχεια επισκεφθήκαμε το φημισμένο παζάρι του Ερεβάν με σπουδαία είδη λαϊκής τέχνης.
Το απόγευμα της ίδιας μέρας, Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου, ξεκινούσε η επίσημη σύναξη των καλεσμένων του Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων για την τελετή του Αγίου Μύρου. Απ’ όλο τον κόσμο, Αμερική, Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και Αφρική, εκτός από τους όπου γης Αρμένιους, έδωσαν το παρόν και εκπρόσωποι απ’ όλα τα δόγματα στην πρόσκληση του Πατριάρχη.
Ο Παττακομανώλης κι ενώ ήμασταν ακόμα στην Ελλάδα, μας έλεγε πως είχε ένα προαίσθημα ότι θα συναντούσαμε ξανά στην Αρμενία τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρο Β’, ο οποίος πριν ενάμιση χρόνο τον είχε τιμήσει με τον Χρυσό Λέοντα του τάγματος του Αγίου Μάρκου της Αλεξάνδρειας. Ιδιαίτερη ήταν η συγκίνησή μας όταν με την άφιξή μας στο συνεδριακό χώρο του Ετζμιατζίν, 20 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του Ερεβάν, είδαμε να καταφτάνει και ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Ο κρητικής καταγωγής Πάπας και Πατριάρχης, μας αγκάλιασε όλους θερμά. Ο ίδιος, μετά από προτροπή του Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων, ξεκίνησε την προσευχή στα Ελληνικά κι έτσι ξεκίνησαν οι διεργασίες του συνεδρίου. Παραπάνω από 3 ώρες παρακολουθούσαμε τις εισηγήσεις των εκπροσώπων όλων των δογμάτων και στο τέλος παρατέθηκε δείπνο. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε βραδινή προσευχή στον ιστορικό καθεδρικό ναό των Αρμενίων στο Ετζμιατζίν, ναό που την επόμενη θα γινόταν η Θεία λειτουργία.
Την επόμενη μέρα, Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015, ξεκινήσαμε για την Θεία Λειτουργία. Ο Παττακομανώλης μαυροντυμένος με γκιλότα, στιβάνια και κρουσάτο μαντήλι, έχοντας στο μπέτι του τον Χρυσό Λέοντα του Τάγματος του Αγίου Μάρκου της Αλεξάνδρειας, συνοδεύονταν από τη γυναίκα του Μαρίνα, η οποία ήταν ντυμένη με σφακιανή φορεσιά. Δεξιά και αριστερά, βρισκόμασταν οι γιοί του Νίκος και Γιώργης κι εγώ ντυμένοι με τα σαλβάρια.
Αξέχαστη θα μου μείνει η εμπειρία της εισόδου μας στον κατάμεστο από πιστούς ναό, τον οποίο έπρεπε να διασχίσουμε προκειμένου να καθίσουμε στις θέσεις των επισήμων. Όπως είπε αργότερα ο Παττακομανώλης, κατά την πολύχρονη πορεία του πρώτη φορά είδε τόσο πολύ κόσμο να ακουμπά και να φυλά δακρυσμένος τα κρητικά σαλβάρια. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας όλοι ήμασταν ιδιαίτερα συγκινημένοι και περιμέναμε με αγωνία την τελετή του Αγίου Μύρου που θα γινόταν στις 5 το απόγευμα.
Πριν τις 5 η ώρα φτάσαμε με την επίσημη πομπή των καλεσμένων του Πατριάρχη στον χώρο της τελετής του Αγίου Μύρου,  φορώντας την επίσημη φορεσιά της Κρήτης για να αποδώσουμε την ύψιστη τιμή στον λαό της Αρμενίας.
Οι δύο κορωνέικες ελιές που είχαμε φέρει από την Ελλάδα, είχαν τοποθετηθεί δεξιά και αριστερά από το μεγάλο ασημένιο σκαλιστό δοχείο, που προοριζόταν για το Άγιο Μύρο. Στο τέλος της τελετής, ο Παττακομανώλης έδωσε συνέντευξη σε κρατικό κανάλι και στη συνέχεια μας οδήγησαν σε έναν ιδιαίτερα καλαίσθητο χώρο, όπου παρατέθηκε επίσημο δείπνο.
Εκεί ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας σύστησε τον Παττακομανώλη στον Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων και στον πρωθυπουργό. Μια ορχήστρα που έπαιζε κλασσική μουσική συνόδευε το δείπνο μας ενώ ο εκπρόσωπος του Πατριάρχη μας προέτρεπε σε προπόσεις, ξεκινώντας υπέρ υγείας του Προέδρου της Αρμενίας. Κατόπιν υπέρ υγείας του Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων ο οποίος με τη σειρά του ευχαρίστησε θερμά όλους τους καλεσμένους του. Στην συνέχεια, μίλησε ο πρωθυπουργός και μετά με θερμά λόγια ο εκπρόσωπος του Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων είπε τα εξής:
“Όπως στον Χριστό μας οι τρεις μάγοι έφεραν δώρα χρυσό σμύρνα και λίβανο, μια οικογένεια από την Ελλάδα του κυρίου Μανώλη Παττακού μας έφερε από την Κρήτη ελαιόλαδο για να γίνει το Άγιο Μύρο. Τον ευχαριστούμε θερμά” καλώντας τον Παττακομανώλη στο βήμα.
Ο Παττακομανώλης, πήρε θέση στο βήμα έχοντας δίπλα του την γυναίκα του και τον εκπρόσωπο του συμπατριώτη μας Πατριάρχη, ο οποίος θα μετέφραζε τα λόγια του Παττακομανώλη, μιας και ο δάσκαλός μου πάντα μιλάει Ελληνικά. Πίσω του στεκόμουν εγώ και δεξιά και αριστερά οι γιοί του Νίκος και Γιώργος, οι οποίοι κρατούσαν στα χέρια τους τα πολύτιμα δώρα του.
Αφού προσφώνησε τους επίσημους, ξεκίνησε να μιλά με ζεστά λόγια για τον λαό της Αρμενίας, για τους δυνατούς πολεμιστές του Νικηφόρου Φωκά που βοήθησαν στην ανάκτηση της Κρήτης και για το ότι οι κρητικοί τιμούν αυτούς τους άντρες, δίνοντας τα ονόματά τους σε χωριά και τοποθεσίες. Επίσης, δεσμεύτηκε ότι κάθε 7 χρόνια θα στέλνει ελαιόλαδο η οικογένεια του για την τελετή του Αγίου Μύρου. Μέσα σε κλίμα συγκίνησης, ενθουσιασμού και αποσπώντας δυνατά χειροκροτήματα από όλη την αίθουσα, ο Παττακομανώλης χάρισε το μαχαίρι που ήταν αφιερωμένο στο λαό της Αρμενίας για τους πολεμιστές του Νικηφόρου Φωκά.

Ο Παττακομανώλης ετοίμασε όπως πάντα για το ταξίδι ιδιαίτερα δώρα τέχνης και αξίας που συνηθίζει να δωρίζει στα ταξίδια του. Για το λόγο αυτό είχε δώσει εντολή στον κ. Αντώνη Κωνσταντουδάκη που κατασκευάζει το κρητικό φουκάρι, από την μια πλευρά να σκαλιστεί ο Στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς, την μορφή του οποίου πήραμε από χρυσό νόμισμα της εποχής του. Από κάτω ακριβώς σκάλισε τον Άγιο Νίκωνα τον μετανοείτε τον οποίο το Βυζαντινό κράτος έστειλε, μετά τον Νικηφόρο Φωκά, επικεφαλής ομάδας ιεραπόστολων. Κατόπιν ακολουθεί η μορφή του Δασκαλογιάννη, του Αγίου Χαραλάμπους και ο κρίνος ο μινωικός. Από την άλλη πλευρά είναι σκαλησμένη η μορφή του Ιησού Χριστού επειδή ο ναός της τελετής του Αγίου Μύρου είναι αφιερωμένος στον Υιό του Θεού. Ο Μιχαήλ Αρχάγγελος, ο οποίος είναι  προστάτης της οικογένειας του και στη συνέχεια το Αρκάδι, ο κρητικός αίγαγρος ένας αητός και ο κρίνος ο μινωικός.

Στηυ λάμα του μαχαιριού που  κατασκεύασε ο Σταύρος Πατεράκης έχουν χαραχθεί η μορφή του Νικηφόρου Φωκά, ένα κλαδί ελιάς και το σημείο του σταυρού. Στο πίσω μέρος της λάμας είναι χαραγμένες οι παρακάτω δύο μαντινάδες που έγραψε ειδικά για αυτή την περίσταση, η μαντιναδολόγος μας κ. Πόπη Νικηφόρου από τον Άγιο Νικόλαο:
“Αδέρφια κάνει δυο λαούς η ίδια ιστορία
όταν η πίστη πολεμά για την ελευθερία.

Μια γέφυρα Χριστιανισμού Κρήτη Αρμενία ενώνει
και τ’ Άγιο Μύρο ιερούς δεσμούς καθιερώνει.”

Στην συνέχεια χάρισε μαχαίρι  στον Πατριάρχη απάντων των Αρμενίων καθώς και στην υπουργό Πολιτισμού. Τα μαχαίρια τοποθετήθηκαν σε ιδιαίτερα καλαίσθητα κασελάκια τα οποία κατασκευάζει για τους Κουρήτες ο κ. Μάρκος Κήλης.
Η κρητική παρουσία ολοκληρώθηκε με το ριζίτικο τραγούδι που τραγούδησε ο γιός του Γιώργης, για το καλώς εσμίξαμε:
“Να ‘χα περβόλι δροσερό μέσα να σας εβάλω
να τρώτε μήλα απ’ τσι μηλιές την κυδωνιά κυδώνια
και απ’ τη κιτρολεμονιά να κελαηδούν τ’  αηδόνια
να λένε καλώς σμίξαμε.”

Ο κόσμος που ήταν ενθουσιασμένος, απόλαυσε την κρητική παρουσία κι έτσι μέσα σε κλίμα συγκίνησης και ενθουσιασμού ολοκληρώθηκε η βραδιά.
Την επόμενη μέρα γεμάτοι από τις δυνατές και ιδιαίτερες εικόνες, αναχωρήσαμε από την Αρμενία με την ευχή μετά από 7 χρόνια να επαναληφθεί η Κρητική παρουσία.

Αισθάνθηκα υπερήφανος και ευλογημένος για μια ακόμα φορά που ανήκω στην μεγάλη οικογένεια των Κουρητών, με Αρχηγό τον Παττακομανώλη.

Φραγκίσκος Ν. Δανδουλάκης
Γενικός Γραμματέας του Λαογραφικού Ομίλου ΚΟΥΡΗΤΕΣ
Πρωτοχορευτής 3
ης γενιάς.

Πηγή: Κρητικά νέα | Λήψη αποκόμματος άρθρου

Share This

Copy Link to Clipboard

Copy